TỪ Ư NGHĨA CUỘC CÁCH MẠNG HOA KỲ

 

                                    TỚI HIỆN T̀NH VIỆT NAM

 

   Ngày 4/7 vừa qua, dân tộc Hoa Kỳ làm lễ Quốc Khánh tưởng nhớ tới cuộc cách mạng 1776. Đây cũng là dịp để chúng ta ôn lại ư nghĩa cuộc cách mạng này, so sánh nó với những cuộc cách mạng khác ; và từ đó suy ngẫm về t́nh h́nh Việt Nam hiện nay.

 

   Nh́n vào lịch sử nhân loại, người ta thấy có 3 cuộc cách mạng lớn : Cách mạnbg Cộng sản Nga sô 1917, Cách mạng Pháp 1789, Cách mạng Hoa Kỳ 1776.

   Trong 3 cuộc cách mạng này, cuộc cách mạng hoàn toàn thất bại, đó là cuộc cách mạng cộng sản 1917 ; v́ tất cả những ǵ thực hiện ở những nước cộng sản trong ṿng gần một thế kỷ qua là hoàn toàn trái ngược với chỉ tiêu của cách mạng lúc ban đầu - một xă hội giải phóng, công bằng và phồn thịnh, làm theo năng lực hưởng theo nhu cầu. Lỗi tại ai, lỗi tại sự không tưởng của lư thuyết Marx, lỗi tại guồng máy đảng trị độc đoán, độc tài của Lénine, hay lỗi của con cháu sau này ? Thực ra là trong đó có tất. Tuy nhiên ở đây tôi không thể đi sâu vào chi tiết. (1)

   Thực vậy, xă hội cộng sản từ ngày Lénine thành lập cho tới nay, kể cả những chế độ c̣n xót lại như Trung Cộng, Việt Nam, Bắc Hàn, Cu Ba, chỉ là những xă hội độc đoán, độc tài, thiếu phát triển về đủ mọi mặt, vô cùng bất công, một xă hội lừa đảo, để đến nỗi chính cựu Tổng Bí Thư đảng cộng sản Liên sô đă phải kêu lên :

   « Tôi đă bỏ hơn nửa đời người tranh đấu cho lư tưởng cộng sản ; nhưng ngày hôm nay tôi phải đau buồn mà tuyên bố rằng cộng sản chỉ biết tuyên truyền và nói láo . »

   Bất cứ xă hội cộng sản nào xuất hiện từ năm 1917 tới nay đều là những xă hội man rợ, nhân quyền bị chà đạp, đều dựa trên 2 cột trụ chính : 1) Bộ máy thông tin tuyên truyền che dấu, bôi bác sự thật ; 2) Bộ máy công an dọa nạt, khủng bố, đàn áp, không những đối với người dân ; mà c̣n đối với ngay cả những người cộng sản nếu bị nghi ngờ là đi trật hướng, trên thực tế chỉ là phe phái đấm đá, tranh quyền lẫn nhau. Nạn nhân của những chế độ cộng sản trên thế giới, ngày nay ai cũng rơ, lên tới 100 triệu người. Chỉ riêng cuộc thanh trừng 1936-1938, có 1 triệu người bị xử bắn, 9 triệu người bị đi đày, ngay cả những người lănh đạo từ thời Lénine như Zinoviev, Kamanev, bị kết án là tả khuynh, c̣n Boukharine, Rykok, Radek, bị kết án là hữu khuynh, có người bị tra tấn đến chết, phải nhận những tội mà ḿnh không có. 35 000 sĩ quan Hồng quân bị xử tử, trong đó có thống tướng Toukhacheski.

   Tóm lại, cuộc cách mạng cộng sản 1917 là một cuộc cách mạng hoàn toàn thất bại, v́ nó đă đẻ ra một chế độ độc tài, tàn ác, không những đối với dân, mà cả đối với những người đồng chí hướng với nó ; nhưng một khi nó thấy nguy hại tới quyền hành của nó, th́ nó vu cáo cho mọi tội, rồi nó tiêu diệt.

 

   Cuộc cách mạng nửa thất bại, nửa thành công là cuộc cách mạng Pháp 1789.

   Thành công v́ nó đă nói lên được nhân quyền và quyền của công dân qua bản Tuyên Ngôn Nhân quyền và quyền của Công dân ngày 26/08/1789 ( Déclaration des droits de l’homme et du citoyen du 26 aout 1789 ).

   Thất bại v́ nó đă quá kéo dài và lâm vào cảnh «  Cách mạng ăn thịt con », như bỏ tù, định đưa ra chém nhà tóan học, kinh tế và giáo dục học Condorcet, mặc dầu lúc đầu ông theo Cách mạng, nhưng ông đă uống thuốc độc tự tử ; mang nhà bác học nổi tiếng được coi như một trong những cha đẻ của nền hóa học hiện đại, ông Lavoisier, ra xử chém. Khi Lavoisier lên đoạn đầu đài, có người thương tiếc ông đă viết : «  Ba giây đồng hồ có thể làm đầu Lavoisier rơi xuống đất ; nhưng để tạo ra được một bộ óc như Lavoisier không biết nước Pháp phải mất biết bao trăm năm mà có tạo ra được hay không . »    

   Người đáng thương tiếc thứ nh́ là ông Condorcet ( 1743 – 1794), triết gia, toán học, kinh tế, chính trị gia. Ông là thư kư Hàn lâm Viện Pháp, chính ông đă viết những bài về kinh tế chính trị cho quyển Bách khoa tự điển. Ông theo Cách mạng lúc ban đầu, sau đó bị bỏ tù và bị đưa ra máy chém ; nhưng trước khi bị đưa ra th́ ông đă uống thuốc độc tự tử. Ông là bạn thân của Thomas Jefferson.Trong tù ông đă viết quyển Bảng sơ lược về những tiến bộ của trí tuệ con người ( Esquisse d’un tableau des progrès de l’esprit humain ). Chính ông là người đă đặt ra những nguyên tắc chính cho một nền giáo dục tốt. Một nền giáo dục tốt theo ông phải là một nền giáo dục hướng thượng, nhân bản, khoa học, tiến bộ và đại chúng. Nguyên tắc giáo dục đại chúng theo đó mọi đứa trẻ lớn lên đều có quyền đi học, ít nhất đến bậc phổ thông, mà ngày hôm nay tất cả các quốc gia tân tiến đều theo, là do sáng kiến của ông . Ông tin tưởng ở sự tiến bộ của khoa học và cho rằng nhân loại chỉ có thể tiến được nếu có một nền giáo dục tốt. Mặc dầu ông sinh trước Marx (1818 – 1883) đúng 2/3 thế kỷ ; nhưng ông cùng bạn ông Thomas Jefferson có một cái nh́n hoàn toàn khác Marx về vấn đề công  bằng. Theo ông, công bằng không phải là cào bằng từ trên xuống dưới như Marx nghĩ ; mà công bằng chính là xây dựng từ dưới lên trên qua giáo dục công bằng và qua giới trẻ, bất cứ đứa trẻ nào dù ở giai tầng nào cũng được quyền đi học.

 

   Cuộc cách mạng Hoa Kỳ là cuộc cách mạng, theo tôi nghĩ, thành công nhất ; v́ nó đă thực hiện được 3 ư nghĩa chính : Đó là một cuộc cách mạng độc lập cứu quốc ; cuộc cách mạng dân chủ kiến quốc và đồng thời cũng là cuộc cách mạng giáo dục kiến quốc.

   Nó đă là một cuộc cách mạng độc lập cứu quốc v́ nó đă giúp dân tộc Hoa Kỳ thoát khỏi ách đô hộ của người Anh. Nó là một cuộc cách mạng dân chủ kiến quốc v́ nó đă tạo dựng lên một nền dân chủ tốt đẹp, khiến cho dân tộc Hoa Kỳ, mặc dù đến từ nhiều quốc gia khác nhau, nhiều chủng tộc khác nhau, nhưng vẫn có thể phát triển khả năng của ḿnh. Đúng như lời một nhà tư tưởng đă nói : «  Dân chủ là mảnh đất mầu mỡ để cho không những phát triển kinh tế nẩy mầm, mà c̣n giúp cho tài cán con người nẩy mầm. » Thật vậy, con người dù là da đen, da đỏ hay da vàng, da trắng, nếu nó được sống dưới một chế độ dân chủ, chính quyền do chính nó bầu ra, và để được bầu, chính quyền này phải bắt buộc lo cho đời sống của dân, từ lúc sinh ra th́ đă được đi học, đến khi lớn lên th́ được giúp đỡ để có công ăn việc làm, tất nhiên hạt mầm đó sẽ nẩy mầm, đâm hoa, kết trái, phát triển. Ngược lại, cũng con người đó, nếu sinh ra ở một nước độc tài, chính quyền không do người dân bầu ra, mà do một thiểu số tự bầu với nhau, hay người dân có đi bầu th́ chỉ là giả dối, kiểu đảng cử dân bầu ; tất nhiên chính quyền đó không lo cho dân từ lúc sinh ra cho tới khi trưởng thành, làm sao hạt giống đó có thể nẩy mầm. T́nh trạng Việt Nam hiện nay có cả trăm ngàn trẻ em không được đi học, hoặc phải đi bán vé số, đánh giày hay bán thân nuôi miệng bên Căm Bốt, trong đó có biết bao hạt mầm bị thui chột.

   Cuộc cách mạng Hoa Kỳ c̣n là cuộc cách mạng giáo dục kiến quốc. Tất nhiên trong lănh vực giáo dục có nhiều người, nhưng chúng ta phải kể đến Thomas Jefferson ( 1743 – 1826) ngay từ lúc đầu. Không những ông là tác giả bản Tuyên Ngôn Độc lập Hoa kỳ, mà ông c̣n đóng góp rất nhiều trong việc tạo dựng nền tảng cho ngành giáo dục Hoa Kỳ ; v́ ông là bạn thân của Condorcet, nên hai người đều đồng quan điểm là một quốc gia có tiến bộ hay không là ở giới trẻ và giáo dục. Chính Đại học Virginie là ông vẽ kiểu thiết kế. Quyển sách Quan sát về tiểu bang Virginie ( Observations sur l’Etat de Virginie) của ông chứng tỏ ông là một người theo chủ nghĩa tự do nhân bản. Ông đă đưa ra dự án băi bỏ chế độ nô lệ từ năm 1800. Trong thời gian Cách mạng Pháp, ông đang có mặt ở Paris cùng với Adams va Franklin ; ông đă đứng ra ḥa giải giữa giai tầng Thứ dân ( le Tiers)và Quí tộc và đề nghị vào tháng 6/1789 một sự dàn xếp giữa nhà vua và quốc dân. Nhưng việc không thành. Ở điểm này, ông và bạn của ông là Condorcet, mặc dầu cùng sinh trước K. Marx đúng 2/3 thế kỷ ; nhưng 2 người đă ư thức rất rơ là chủ trương đấu tranh giai cấp chỉ là một lời kêu gọi nội chiến triền miên ; và một quốc gia lâm vào cảnh nội chiến th́ không thể nào phát triển được. Đây là một lầm lẫn lớn của Marx và là một trong những nguyên nhân chính đưa đến sự thiếu phát triển rồi sự sụp đổ của những chế độ cộng sản vừa qua.

   Suy ngẫm ư nghĩa của cuộc cách mạng Hoa Kỳ, nh́n vào hiện t́nh Việt Nam ; chúng ta rút được những bài học ǵ ?

   Việt Nam hiện nay cũng cần một cuộc cách mạng : một cuộc cách mạng độc lập cứu quốc , dân chủ và giáo dục kiến quốc.

 

   Việt Nam hiện nay chưa có độc lập ; về chính trị ngoại giao th́ tất cả mọi quyết định quan trọng đều lệ thuộc Trung Cộng ; về kinh tế và văn hóa, th́ hàng hóa, sách dịch và phim ảnh Trung Cộng tràn ngập thị trường Việt Nam.

   Việt Nam hiện nay đang sống dưới một chế độ độc tài. Chính chế độ này đă ḱm hăm sức bật và sáng tạo của dân Việt, biến nước Việt thành một trong những nước chậm tiến nhất thế giới. Trước đây miền Nam Việt Nam không thua mà c̣n hơn Nam Hàn và Đài Loan, thế mà ngày nay Nam Hàn là cường quốc kinh tế thứ 10 trên thế giới, trong khi Việt Nam vẫn phải chống đói, giảm nghèo, vẫn phải ngửa tay xin viện trợ quốc tế.

 

   Về giáo dục, chỉ cần nh́n vào một vài con số chúng ta cũng đủ thấy t́nh trạng tụt hậu của giáo dục Việt Nam. Trong 80 đại học của 10 nước Đông Nam Á, đại học Hà nội là khá nhất Việt Nam đứng vào hàng thứ 80. Theo bản Tường tŕnh của Ủy ban Đào tạo và Giáo dục Quốc hội khóa trước đây, th́ từ năm 1976, chính quyền cộng sản cấp ra 8400 bằng tiến sĩ, trong đó có 2700 bằng tiến sĩ giả. V́ vậy Việt Nam cần phải có một cuộc cách mạng về giáo dục.

 

   Một nhà tư tưởng đă nói : « Để làm cách mạng th́ cần đến giai tầng b́nh dân. Nhưng để cách mạng thành công, th́ cần đến giai tầng sĩ phu trí thức. »

   Dân Việt đă muốn làm cách mạng từ lâu, người ta có thể nói từ thời năm 1956 với vụ nổi lên của Nghệ An, Hà tĩnh, cái nôi của cộng sản, quê của Hồ chí Minh ; về sau này có vụ Thái B́nh, rồi Cao nguyên Trung phần, rồi cả bao nhiêu chục tỉnh, dân tụ tập về phản đối vụ cướp đất, đuổi nhà, rồi cả bao nhiêu chục ngàn thợ thuyền đ́nh công. Tuy nhiên cách mạng vẫn chưa xảy ra, v́ giai tầng sĩ phu, trí thức chưa làm đủ vai tṛ của ḿnh là hướng dẫn, d́u dắt dân. Đă có những nhà trí thức can đảm hiện nay như luật sư Lê thị Công Nhân, bác sĩ Phạm hồng Sơn và nhiều người khác ; nhưng vẫn chưa đủ. Cần phải nhiều hơn nữa.

 

                                   Paris ngày 6/7/2008

                                

                                      Chu chi Nam

 

(1)   Xin xem thêm những bài khác về cách mạng trên http://perso.orange.fr/chuchinam/