SƠ QUA T̀NH H̀NH CHÍNH TRỊ VÀ KINH TẾ CỦA TRUNG CỘNG, CÙNG  SỰ  KHÁC BIỆT GIỮA TẬP CẬN B̀NH VÀ LƯ KHẮC CƯỜNG VỀ CẢI TỔ KINH TẾ

 

Gần đây báo chí Trung cộng, Hồng công và báo chí ngoại quốc, đặc biệt là tờ Wall Street Journal, có đăng tải  sự khác biệt quan điểm giữa Tập cận B́nh và Lư khắc Cường về vấn đề cải tổ kinh tế. Sự khác biệt này, nhất là ở giới chóp bu, từ xưa đến giờ vẫn được dấu kín, nay được bạch hóa.

Tại sao vậy?

Chúng ta hăy cùng nhau bàn luận để nh́n rơ vấn đề hơn.

Nhưng để nh́n rơ vấn đề, chúng ta cũng cần nh́n sơ về t́nh h́nh chính trị và kinh tế nước Tàu:

I )   Chính trị và Kinh tế Trung cộng từ ngày mở của của Đặng tiểu B́nh

Chúng ta không ai chối căi rằng từ ngày trở lại chính quyền, Đặng tiểu B́nh chủ trương chính sách mở cửa, từ  năm 1978 tới nay, Trung cộng đă làm một bước tiến nhảy vọt, khác với Chính sách  « Đại Nhảy vọt «   của Mao trạch Đông vào 1958 – 1960  đă đưa nước Tàu vào nạn đói, đưa đến hậu quả hàng 40 triệu dân Tàu đă chết. Bước nhảy vọt của họ Đặng không những đă chấm dứt nạn đói, mà c̣n đưa Trung cộng vào hàng cường quốc kinh tế đứng thứ nh́ trên thế giới, nếu tính theo Tổng sản lượng.

Tại sao nước Tàu lại làm được một bước tiến nhảy vọt dưới thời Đặng tiểu B́nh. Đây là một câu hỏi mà nhiều nhà quan sát, nhiều nhà kinh tế đặt ra.

Tất nhiên khi trở lại chính quyền, họ Đặng đă lấy nhiều quyết định,  không phải là một ḿnh, mà do một nhóm người chóp bu. Nhóm người chóp bu này nằm trong 8 đại gia đ́nh, theo đó :

1)      Gia đ́nh Đặng tiểu B́nh

2)      Gia đ́nh tướng Vương Chấn, đây là một người tướng văn dốt, vũ dát, một thảo khấu. Vào thời Mao trạch Đông bị Tưởng giới Thạch ruồng bắt, phải làm cuộc Vạn lư trường chinh, bị vây khốn, thiếu lương thực, th́ đă được nhóm thảo khấu của Vương Chấn giúp đỡ. Từ đó họ Vương đă được Mao trao toàn quyền lo về vấn đề lương thực của quân đội, theo Mao hết ḿnh, sau khi Mao chết, th́ theo Đặng. Chính Vương Chấn và Trần Vân, đă đề nghị vào Buổi họp Trung Ương Đảng vào ngày 10 đến ngày 22/03 /1977, dưới thời của Hoa quốc Phong, người được Mao chỉ định chính thức kế vị, rằng cần phải phục hồi quyền lực của Đặng tiểu B́nh, nhưng đề nghị nàybị từ chối và Vương Chấn bị Trung ương khiển trách.

V́ vậy sau khi họ Đặng truất phế được họ Hoa, Vương Chấn được trọng dụng, coi như nhân vật thứ nh́ của Bát Đại Gia.

3)      Gia đ́nh đứng thứ ba là Trần Vân, như vừa nói ở trên. Ông này được coi như «  Giáo hoàng «  về kế hoặch kinh tế, suốt trong thời kỳ Mao cầm quyền, hay xa hơn nữa là từ ngày Đảng Cộng sản Tàu được thành lập năm 1921. Đây cũng là người ủng hộ nhiệt t́nh họ Đặng, chấp nhận trao quyền kinh tế cho con cháu Bát đại gia.

4)      Gia đ́nh thứ tư là Dương thượng Côn, đă là tay em của Đặng tiểu B́nh từ  lúc ở Liên sô về, là Phó tướng của họ Đặng, đặc trách về Quân Ủy Quân đoàn 8, ở vùng tây nam ; sau được đưa lên Quân ủy toàn quân, rồi Chủ tịch nước, vào thời biến cố Thiên an môn, 1989. Người ra đón Gorbatchev ở phi trường trong chuyến viếng thăm đầu tiên nước Tàu, chính là Dương thượng Côn.

5)      Lư tiên Niệm, đương kim Chủ tịch Quốc Hội lúc bấy giờ.

6)      Tống niệm Cùng, Phó thủ Tướng, đặc trách về kinh tế nước ngoài.

7)      Bành Chân, Thị trưởng thành phố Bắc Kinh, đặc trách về vấn đề pháp luật.

8)      Bạc nhất Ba, cha của Bạc hy lai, Chủ tịch Hội đồng Cố vấn.

Bát đại Gia đă lấy một số quyết định quan trọng, trên mọi lănh vực từ chính trị quốc nội tới hải ngoại, từ kinh tế tới canh nông rồi xă hội, và vẫn c̣n ảnh hưởng sâu đậm trên nước Tàu, cho tới ngày hôm nay.

Đại để những quyết định đó là:

Về đối ngoại: chấp nhận chính sách mở cửa và đứng hẳn về phía tư bản, nhất là từ khi Đặng tiểu B́nh viếng thăm Hoa kỳ năm 1979, rồi dạy cho Việt nam một bài học, thách thức Liên sô lúc bấy giờ, mặc dầu Việt nam và Liên sô mới kư một hiệp ước hổ tương quân sự vào năm 1978.

Về canh nông và kinh tế: Chấp nhận cho nông dân mướn đất, tự trồng trọt, một phần hoa lợi đóng cho chính phủ, phần c̣n lại để tiêu dùng và có thể bán trên thị trường. Quyết định đă được lấy từ thời thất bại của chính sách « Đại nhảy vọt «  của Mao, nhưng nay được giữ lại. Về kinh tế, chấp nhận cho mở những hăng xưởng tư, mở cửa buôn bán với nước ngoài, thực hiện cuộc thử nghiệm tại một số địa phương, như vùng Thẩm quyến ở Quảng Đông, mở cửa cho ngoại quốc đến đầu tư, khuyến khích mở những hăng xưởng có sự hợp tác của ngoại quốc, qua hợp đồng « Joint Venture « , một phần vốn của ngoại quốc, một phần vốn của tư nhân hay vốn của nhà nước.

Rút tỉa kinh nghiệm thành công của kinh tế Nhật, Nam Hàn, Đài loan, Singapour,nay Trung cộng của họ Đặng đă hướng nền kinh tế về sản xuất để xuất cảng.

Nhưng một trong những quyết định quan trọng của bát đại gia, đó là trao toàn tài sản quốc gia, tất cả những hầm mỏ, những hăng quốc doanh, những ngân hàng vào tay con cháu của tám Đại gia này, nằm trong 3 tập đoàn chính ( Holding), Tập đoàn xây cất nhà cửa, do một người con gái và con rể Đặng tiểu B́nh nắm, Tập đoàn lo về thực phẩm cho quân đội lúc ban đầu, sau lan sang ngành mở tiệm ăn, xây khách sạn, khu du lịch, khu giải trí, do Vương Quân, con của tướng Vương Chấn cầm đầu, Tập đoàn khai thác hầm mỏ, sau lan sang xây cất cầu cống đường xá, đầu tư khai thác dầu mỏ ở nước ngoài, do một người con rể khác của họ Đặng cầm đầu.

Ngoài ra c̣n có quyết định thành lập một ngân hàng mang tên là Ngân hàng Trung ương Xây dựng Trung quốc, do Trần Nguyên, con của Trần Vân cầm đầu cùng nhiều Phó Tổng Giám đốc là con cháu của Bát Đại Gia .

Theo tờ báo Bloomberg : «  26 hậu duệ ( tức con cháu của tám Đại gia) điều hành hay nắm giữ các chức vụ hàng đầu trong các công ty nhà nước thống trị nền kinh tế. Chỉ riêng 3 người con – con trai tướng Vương Chấn, Vương Quân, con rể Đặng tiểu B́nh, Hà Bính, và Trần Nguyên, con trai Trần Vân, đứng đầu hoặc vẫn điều hành các công ty thuộc sở hữu nhà nước với tài sản cộng chung là 1,6 ngàn tỷ $ năm 2 011. Con số này tương đương với 1/5 tổng sản lượng lúc bấy giờ. » Trung cộng lúc này có vào khoảng 15 000 doanh nghiệp nhà nước, được chuyển vào tay con cháu Bát đại gia, nhưng đằng sau có vào khoảng 3 000 ngân hàng, người nắm giữ vai tṛ chính hệ thống ngân hàng, qua Ngân hàng Trung ương xây dựng nước Tàu,  là Trần Nguyên, với sự phụ tá của Hà Bính và Vương quân, yểm trợ những ngân hàng cũ, đồng thời lập ra những ngân hàng mới; cũng như yểm trợ những hăng xưởng quốc doanh cũ và đồng thời lập ra những hăng xưởng mới.

Kết quả là như thế nào : lúc đầu là 3000 ngân hàng, nay trở thành 30 000 ngân hàng, vận dụng một số tiền khổng lồ là 30  000 tỷ $, gấp 3 lần tổng sản lượng hiện nay. Về những doanh nghiệp quốc doanh th́ như thế nào ? Từ 15 000 bước sang mức độ là 150 000, vận dụng một số tiền là 15 000 tỷ $, gấp 1,5 tổng sản lượng.

Họ đă đưa kinh tế nước Tàu từ thời chết đói Mao trạch Đông sang một nền kinh tế tăng trưởng vượt bực, với 2 con số trong một thời gian dài là mấy chục năm.

Một vài con số để rơ :

Tăng trưởng năm 2002 là 9,1 % lên tới mức độ cao nhất là 14,2 % năm 2007, rồi xuống 7,5 % năm 2014, nay 2016 là 6,7 %.

Tất nhiên những con số này cũng chỉ có thể tin một cách tương đối, v́ chính Lư khắc Cường, đương kim Thủ tướng bây giờ, lúc chưa lên Thủ tướng, thường tuyên bố công khai với bạn bè và báo chí ngoại quốc, là những con số do chính phủ đưa ra là không chính xác, có phần thổi phồng. Tuy nhiên không ai chối căi rằng có tăng trưởng. Trung cộng đă là nền kinh tế đứng thứ nh́ thế giới về tổng sản lượng, đứng đầu thế giới về nhập cảng và xuất cảng.

Nền kinh tế chủ yếu là nhằm vào xuất cảng. Những hăng quốc doanh mới lập ra được coi như những trại lính, ban quản trị được chỉ định từ trên xuống, chỉ có nhiệm vụ là truyền lệnh, thợ thuyền là những người lính, hay hơn thế nữa những người nộ lệ, bị bóc lột tối đa, vừa bởi những ông tư bản đỏ, vừa bởi những ông tư bản trắng từ nước ngoài, chỉ biết vâng lời, sản xuất và sản xuất, sản xuất để xuất cảng.

Cán cân thương mại luôn luôn thặng dư, trung b́nh hàng trăm tỷ $ một năm. Một vài con số : Tính theo phần trăm của tổng sản lượng, th́ cán cân ngoại thương năm 2002, thặng dư 2,4%, năm 2003, là 2,6 %, cứ như thế tăng, đến tột độ năm 2007 là 10,1 %, tất nhiên nay bắt đầu giảm như năm 2014 là 2 %. Như đầu năm 2016, xuất khẩu giảm 11,2% và nhập khẩu giảm 19 % so với cùng thời kỳ năm trước.

Chính sách mở cửa kinh tế của Đặng tiểu B́nh và Tám đại Gia, có những thành quả tốt đẹp như trên ; nhưng ngược lại cũng có những tiêu cực và mặt trái xấu xa của nó, không chỉ riêng trên phương diện kinh tế, mà cả chính trị, xă hội, môi sinh, môi trường và dân số.

Chỉ riêng lănh vực dân số, chính sách một con làm cho dân số trở nên già sớm, giới trẻ bị hư hỏng, v́ là một con, nhất là con trai, nên được nuông chiều.

Về chính trị xă hội, quyết định trao toàn quyền chính trị cho Bát đại Gia, và toàn tài sản kinh kế quốc gia cho con cháu họ, đă là một quyết định đi phản lại ḷng dân và phản lại chiều hướng tiến bộ của nhân loại. Đó chỉ là một quyết định kéo dài chế độ độc tài cộng sản, mặt trái của chế độ quân chủ, nay cộng thêm chế độ gia tộc. Thực ra nếu chúng ta theo dơi kỹ lịch sử Tàu, th́ chế độ Bát Đại Gia này cũng chẳng có ǵ mới lạ, nó đă có từ lâu thời Xuân Thu – Chiến quốc ( 770 -256 trước Công Nguyên), và gần hơn nữa là chế độ Bát Kỳ ( Tám cái Cờ), trao đất đai, lănh thổ, quyền hành quân sự, chính trị cho con cháu nhà vua, được tiêu biểu bởi một màu cờ, từ Hoàng kỳ, đến Hồng Kỳ, Bạch kỳ v.v… ; nói một cách khác đi là con cháu vua, mỗi người nắm một vùng chiến thuật, có tất cả quyền hành, đất đai, quân số v.v… . Nhưng ai cũng biết, chế độ nhà Thanh rồi cũng sụp đổ v́ đi ngược ḷng dân và đi trái trào lưu tiến bộ của nhân loại.

Người ta có thể nói chuyện dân bất măn, giới sĩ phu trí thức, nhất là giới trẻ, sinh viên học sinh, trong đó có cả những người cao cấp cộng sản, như cựu Tổng bí thư Hồ diệu Bang, Triệu tử Dương, đă nổi lên trong biến cố Thiên an Môn 1989, là một thí dụ điển h́nh.

Từ năm 1989 tới nay, t́nh h́nh chính trị, kinh tế, xă hội, môi trường cũng không có ǵ tiến triển tốt đẹp, nếu không nói là càng tồi tệ hơn. Bằng chứng  là những cuộc nổi dậy, biểu t́nh chống chính phủ, hàng năm có đến cả mấy trăm ngàn vụ. Riêng vấn đề ô nhiễm, th́ chỉ cần quan sát ngay ở thủ đô, thành phố Bắc kinh, mỗi buổi sáng là sương mù ô nhiễm dày đặc, ai ra ngoài cũng phải mang khẩu trang.

Chính v́ vậy mà ông La Vũ, có thể nói là bạn nối khố của Tập cận B́nh, v́ cha của 2 người đều là đại công thần của Mao, đều là Phó Thủ tướng, một người đặc trách về công an, nội vụ, người khác đặc trách về thông tin, ư thức hệ, tuyên truyền. Thêm và đó, hai bà mẹ lại chơi thân với nhau, khi lên voi cũng như lúc hoạn nạn, trong một bức thư gần đây, gửi họ Tập, đă viết :

«  Trung quốc đang ngập lụt trong khủng hoảng : khủng hoảng về đức tin, đạo đức, môi trường, kinh tế, tài chánh, giáo dục, y tế, và tài nguyên thiên nhiên. Tại sao ? Gốc rễ của vấn đề là chế độ độc tài một đảng của Đảng CS Trung quốc. »

Ông kết luận :

«  Cha của chúng ta là những nhà cách mạng ṇng cốt của Mao trạch Đông. Nhưng sau cuộc cách mạng, thay v́ có được một nhà nước dân chủ, chúng ta trở thành một nhà nước độc tài. Đó là sự khác biệt giữa Mao trạch Đông và Georges Washington.”

Về kinh tế, người ta có thể nói kinh tế tư bản nhà nước, với 150 000 doanh nghiệp nhà nước, những trại lính, hay đúng hơn là những trại nô lệ, đă đạt tới cực điểm vào những năm 2 000. Bảo rằng giới lănh đạo Trung cộng, không ư thức được điều này th́ cũng không đúng, v́ vào năm 2 002, trong Đại hội Đảng lần thứ 16, đưa Hồ cẩn Đào lên chức Chủ tịch Đảng và Chủ tịch nhà nước, với một chương tŕnh “ Bốn Hài ḥa “. Đại để như sau:

-        Hài ḥa xă hội: làm thế nào để giảm bớt sự chênh lệch giầu nghèo trong xă hội.

-        Hài ḥa kinh tế: Không thể quá chú trọng về kinh tế hướng ngoại, chỉ nhằm vào xuất cảng mà quên đi kinh tế quốc nội, phải làm sao để tăng phần tiêu thụ quốc nội.

-        Hài ḥa giữa nông thôn và thành thị, không thể chỉ chú trọng đến thành thị, nhất là những vùng ven biển, mà bỏ mặc nông thôn.

-        Hài ḥa với thiên nhiên, tức vấn đề môi sinh, môi trường, không thể để  ô nhiễm không khí, để 70 % sông ng̣i bị nhiễm độc, nước không thể dùng được.

Có thể nói 4 vấn đề trên là đă xuất hiện đồng thời với chính sách mở cửa của Đặng tiểu B́nh, là những nguyên do đưa đến biến cố Thiên an Môn, và vẫn c̣n cho tới ngày hôm nay, trải qua suốt 20 năm cầm quyền của Giang trạch Dân và Hồ cẩm Đào.

Nhưng riêng vê kinh tế, kinh tế  Trung cộng bị khủng hoảng từ bao giờ .

Người ta có thể nói nó khủng hoảng cùng lúc với kinh tế thế giới vào năm 2008. Một lư do đơn giản là 1/3 hay hơn nữa 1/2 tăng trưởng của Trung cộng là dựa vào xuất cảng. Có năm xuất cảng chiếm 47 % tổng sản lượng quốc gia.

Tuy nhiên, nhờ tăng trưởng trong một thời gian lâu dài, nhờ vào cán cân thương mại thặng dư, nhất là nhờ vào chính sách hạ giá đồng Nhân dân tệ và làm tăng giá đồng $, bằng cách bán Nhân dân tệ và mua $ trên thị trường , nên Trung cộng có một dự chữ ngoại tệ lớn, có lúc lên tới 4200 tỷ $.

Nhờ số tiền này, khi bị khủng hoảng cùng với thế giới, giới lănh đạo Trung cộng đă không ngần ngại bơm vào thị trường, giúp các doanh nghiệp nhà nước một số tiền khổng lồ là 4000 tỷ Nhân dân tệ, tương đương với 645 tỷ $, vào năm 2009.

Vào năm 2012, chính phủ lại bơm vào nền kinh tế một số tiền đúng như lần trước cũng là 645 tỷ $

Nhưng như trên đă nói, trái bóng kinh tế Trung cộng là làm ra bởi 150 000 hăng xưởng quốc doanh, bị x́ hơi không phải một chỗ, mà là hàng trăm ngàn lỗ thủng nhỏ, rất là khó bịt. Ông Trương duy Nghênh sẽ được đề cập sau này, bi quan cũng là v́ vậy.

Với số tiền 645 tỷ $, trái bóng này chỉ căng một thời gian ngắn là 3 năm, rồi lại bị xẹp.

Nhưng lần này, thay v́ dùng tiền chính phủ, th́ giới lănh đạo dùng tiền dân bằng cách khuyến khích dân mua cổ phiếu của những hăng xưởng quốc doanh, dưới nhăn hiệu tư doanh. Một chiến dịch khuyến khích dân mua cổ phiếu được phát động, đánh đúng vào tâm lư thích chơi cờ bạc của dân Tàu. Thêm vào đó, chính phủ ra lệnh cho những ngân hàng khuyến khích dân, cho dân vay tiền dễ dăi để mua cổ phiếu.

Hai trăm triệu dân Tàu, phần lớn là giới trung lưu, đă đổ xô đi mua cổ phiếu, chơi thị trường chứng khoán.

Tuy nhiên, những hăng xưởng quốc doanh, như những chiếc xác không hồn, bơm tiền vào, kích thích chất bổ, chỉ thoi thóp hay cựa quạy một thời gian ngắn, rồi lại nằm xuội đơ, đưa đến cuộc khủng hoảng thị trường chứng khoán Trung cộng vào tháng 8 năm 2015.

Đây là cuộc khủng hoảng thị trường chứng khoán to lớn và mau lẹ, làm cho thị trường chứng khoán Trung cộng ở Thượng hải, Thẩm quyến, Hồng kông trong một thời gian ngắn mất đến 3 600 tỷ $, tương đương với tổng sản lượng của cường quốc kinh tế đứng hàng thứ 4 trên thế giới là Đức. Cuộc khủng hoảng này đă làm cho nhiều triệu dân Tàu trắng tay, có người mất cả hàng tỷ $, trong đó có nữ minh tinh nổi tiếng đang lên của Tàu, là Phạm Băng Băng, mất đến 700 triệu $.

Hiện tượng này làm cho nhiều nhà b́nh luận bi quan cho tương lai của kinh tế Trung cộng; v́ bất cứ nền kinh tế nào, giai tầng trung lưu đều giữ một vai tṛ quan trọng. Nay giai tầng này đă mất hết tin tưởng vào chính quyền. V́ vậy có người tiên đoán là cách mạng sẽ xấy ra ở Trung cộng là v́ vậy, v́ giai tầng trung lưu không những quan trọng trong kinh tế, mà c̣n là giai tầng định đoạt những bước ngoặc quan trọng trong lịch sử.

Kinh tế Trung cộng ngày hôm nay có sáng sủa không ?

Không mấy sáng sủa. Đầu năm 2016, xuất cảng giảm 11,2%, nhập cảng giảm 19%, so với cùng thời năm ngoái.

Nợ chính phủ lên tới 300 % tổng sản lượng quốc gia. Các ngân hàng bị lâm vào cảnh lên đến 25% nợ khó đ̣i hay nợ chết. Ở những nước có nền kinh tế lành mạnh, nợ khó đ̣i của ngân hàng ở mức độ 5% đă là quá đáng.

Chính v́ vậy, mà ngay từ thời Hồ cẩm Đào, chính quyền Trung cộng đă phải nghĩ đến cải tổ, cải cách kinh tế, với chính sách “ Bốn Hài Ḥa “, như tŕnh bày ở trên.  

 

  I I  )   Tại sao kinh tế Trung cộng cần cải tổ

Một cách tổng quát, th́ chế độ Trung cộng, không riêng về vấn đề kinh tế, mà chính trị và xă hội cũng cần cải cách, cải tổ, xin lập lại câu của ông La Vũ: “ Cha chúng ta là đại cộng thần của cách mạng Mao trạch Đông, nhưng điều khác biệt giữa Mao trạch Đông và Georges Washington, đó là sau Mao là chế độ độc tài, sau Washington là chế độ dân chủ.”

Quyết định của Đặng tiểu B́nh và Tám Đại gia chỉ là duy tŕ chế độ độc tài, v́ vậy chế độ này cần phải cải tổ, cải cách, nếu không muốn nói đến là cần phải có một cuộc cách mạng.

Về vấn đề kinh tế, theo ông Trương duy Nghênh, giáo sư kinh tế Trung cộng, trong một bài phát biểu ở Diễn đàn kinh tế Davos, Thụy sỹ, năm 2012 :

“ Nền kinh tế Trung quốc đang chao đảo. Mô h́nh kinh doanh cũ hàng thập kỷ theo định hướng xuất khẩu hàng hóa rẻ vàbắt chước, được chi phối bởi các doanh nghiệp nhà nước (DNNN), đă được diễn ra một cách tự nhiên. Nhiều lănh đạo DNNN nhận thấy rằng họ cần phải sáng tạo hơn để có thể cạnh tranh trên phạm vi toàn cầu. Một Kế hoạch cải cách do Ủy Ban Trung Ương Đảng Cộng Sản Trung cộng và Quốc Vụ Viện ( tức Chính phủ) ban hành, cũng đă đề xuất các thay đổi đối với tất cả các hoạt động của DNNN.”

Theo ông Trương duy Nghênh, th́ sự cải tổ, tách rời những DNNN khỏi chính quyền là rất khó, v́ những lư do sau đây:

-  Sự chi phối quá nặng nề của chính quyền vào kinh tế.

-  Thiếu động lực: tại các DNNN, không có người có thẩm quyền và không có sự thúc ép. Chỉ là cảnh “ Cơm chúa múa tối ngày “, “ Cha chung không ai khóc.”

-  Quản lư thiển cận: Giới lănh đạo DNNN không những thiển cận, mà c̣n bị tinh thần thư lại. Những bổ nhiệm lănh đạo DNNN không dựa trên tiêu chuẩn tài năng về kinh tế, mà dựa trên sự quen biết, móc ngoặc, tham nhũng hối lộ, con ông cháu cha.

-  Chi tiêu ngân sách tùy tiện, phần tiếp tân, làm vừa ḷng các cấp trên, bổng lộc, tham nhũng chiếm một phần không nhỏ, trong khi đó việc đầu tư nghiên cứu để cải tiến doanh nghiệp th́ lại bị lăng quên.

-  Lạm phát lương và lạm phát nhân công: Tiêu chuẩn đánh giá một hăng xưởng cũng sai, thay v́ theo tiêu chuẩn khả năng, đưa ra những mặt hàng có thể cạnh tranh trên thị trường, th́ lại đánh giá ở số lượng nhân công có đông hay không, và Ban lănh đạo lương có cao hay không.

-  Mặc dầu ông Trương là giáo sư quản trị kinh doanh của trường đại học nổi tiếng Quảng Hoa, Bắc kinh, nhưng ông lại rất bi quan về tương lai của kinh tế Trung cộng.

 

I I I  )   Sự khác biệt giữa Tập cận B́nh và Lư khắc Cường về vấn đề cải tổ kinh tế

Nếu theo dơi t́nh h́nh chính trị và kinh tế của Trung cộng, th́ người ta có thể nói từ Đại hội thứ 16 năm 2002, khi Hồ cẩm Đào lên ngôi, qua Đại hội thứ 17, năm 2007, chỉ định Tập cận B́nh kế vị, cho tới đại Hội thứ 18, năm 2012, khi họ Tập lên ngôi th́ không có sự khác biệt chính kiến cũng như quan niệm về cải tổ kinh tế giữa Tập cận B́nh và Lư khắc Cường. Người ta c̣n nhớ khi họ Tập lên ngôi, th́ nhiều lần họ Lư đọc diễn văn ủng hộ họ Tập hết ḿnh. Chương tŕnh cải tổ, cải cách kinh tế là quyết định chung của Đảng, như đă nói, là đă quyết định bởi ngay từ lúc đầu thời Hồ cẩm Đào, và thường là được trao cho Thủ tướng.

Tuy nhiên từ ngày họ Tập lên ngôi, ông đă can thiệp quá nhiều về lănh vực kinh tế, có vẻ lấn lướt vai tṛ của họ Lư. Và từ đó người ta mới thấy xuất hiện sự khác biệt.

Họ Tập chủ trương vẫn giữ những doanh nghiệp nhà nước và c̣n làm cho nó lớn hơn mạnh hơn, bằng cách sát nhập nhiều hăng xưởng quốc doanh lại với nhau, những hăng xưởng lời th́ phải sát nhập những hăng lỗ để giúp đỡ. Không những vậy, một quyết định khác không kém quan trọng của họ Tập, là những ngân hàng chủ nợ của những hăng xưởng thua lỗ, th́ đương nhiên phải xóa nợ và tiền nợ này đương nhiên trở thành những cổ phần của ngân hàng đó trong hăng thua lỗ. Mới đây Tập cận B́nh lại c̣n cho các DNNN thua lỗ mở ngân hàng tại các địa phương khác để gây vốn.

Quan niệm về cải tổ kinh tế của Lư khắc Cường, đó là phải làm nhỏ những hăng xưởng quốc doanh, từ từ biến nó thành những hăng xưởng tư doanh, để đi vào kinh tế thị trường, tuân theo luật cung cầu, nhà nước từ từ rút phần trách nhiệm của ḿnh, không can thiệp thái quá vào đời sống kinh tế.

I V  )   Ai có lư và ai sẽ thắng ai

Quan điểm của Lư khắc Cường có vẻ thực tế hơn, đi vào thực tế của kinh tế Trung cộng, đi vào chiều hướng kinh tế thế giới, đó là kinh tế thị trường, tuân theo luật cung cầu.

Quan niệm cải cách cải tổ của Tập cận B́nh có vẻ không tưởng, duy ư chí, thiếu thực tế, ai cũng biết kinh tế quốc doanh đă lỗi thời, nay vẫn muốn duy tŕ, thêm vào đó lại lấy quyết định sát nhập những hăng xưởng thua lỗ vào hăng xưởng có lời, th́ đây là một việc làm khó thành công, trên danh nghĩa th́ đẹp, qua khẩu hiệu “ T́nh liên đới “, nhưng trên thực tế rất khó khăn, nguyên hai hăng xưởng làm ăn khá giả mà sát nhập với nhau c̣n khó, phải nghiên cứu kỹ lưỡng, khả năng và thị trường của mỗi hăng, rồi mới có thể đi đến việc phân chia công tác, sát nhập. Đây chỉ có tính cách lư thuyết, qua những sắc luật, trên giấy tờ, hành chánh.

Thêm vào đó, với chính sách chống tham nhũng, hối lộ, “ Đả hổ, đập ruồi “, nay Tập cận B́nh lấy quyết định, những hăng xưởng làm ăn thua lỗ, nợ ngân hàng, th́ ngân hàng xóa nợ và trở thành cổ đông của hăng, qua số tiền nợ, do sự xắp xếp của 2 bên. Quyết định này trên thực tế là một h́nh thức hối lộ những giám đốc và ban quản trị của những hăng quốc doanh thua lỗ.

Thực ra sự khác biệt về cải tổ kinh tế giữa họ Tập và họ Lư không phải chỉ ở chỗ kinh tế, mà chính là chính trị, có tính cách bè phái ngay trong nội t́nh Đảng cộng sản Trung cộng.

Hiện nay Đảng Cộng sản Tàu chia làm 2 phe: Phe thái tử đảng, gồm con cháu Bát đại Gia, nắm giữ phần lớn những ngân hàng, những hăng xưởng quốc doanh.

Phe Đoàn thanh niên cộng sản, tiêu biểu bởi Lư khắc Cường, có thể nói đứng đằng sau là cựu Tổng bí thư Hồ cẩm Đào. Lúc đầu, khi họ Tập mới lên ngôi, th́ họ Đào ủng hộ. Chính v́ vậy, qua những bài diễn văn lúc đầu, Lư khắc Cường đă ủng hộ Tập cận B́nh hết ḿnh. Tuy nhiên, lúc đầu họ Tập, qua chính sách “ Đả hổ, đập ruồi “, ông chỉ nhằm vào phe Giang trạch Dân “, nhưng nay lan sang phe Hồ cẩm Đào. Người tay em thân tín, đă từng là Bí thư cho họ Hồ, kiêm Chánh văn pḥng Trung ương đảng, Lệnh kế Hoạch, cũng vừa mới bị đưa ra ṭa. Người em của ông này, Lệnh thừa Hành, có thể nói là Đặc trách về t́nh báo hải ngoại thời họ Hồ, đang sống ở Hoa kỳ, bị yêu cầu dẫn độ về nước nhưng chính phủ Hoa kỳ từ chối.

Sắp tới Đại hội Đảng thứ 19, theo dự định, th́ sẽ diễn ra vào tháng 9/2017, để bầu người kế vị họ Tập, bầu thay thế 9 người trong Bộ Chính trị, và 5 người trong Ban Thường vụ Bộ Chính trị, cơ quan quyền lực lớn nhất, cao nhất của Trung cộng.

Theo ông La Vũ, bạn nối khố của họ Tập:

“ Trong Ban Thường vụ Bộ chính trị, có một người theo Anh, một người đứng trung lập, c̣n 4 người kia chờ Anh ngă ngựa.”

Người theo Anh đây không ai hơn là Vương kỳ Sơn, đặc trách về chiến dịch “ Đả hổ, đập ruổi”, Đặc trách về kỷ luật đảng. Người đứng trung lập đây là Thủ tướng Lư khắc Cường. Nay ông này đă tỏ thái độ công khai, ít nhất là quan điểm về sự cải cách, cải tổ kinh tế.

Bề ngoài hiện nay, có vẻ Tập cận B́nh có ưu thế, nhưng trên thực tế, th́ họ Tập hiện nay có rất nhiều người chống đối. Lúc đầu là phe Giang trạch Dân, qua việc chống đối một sống, một c̣n, v́ họ Giang qua tay em của ḿnh như Bạc hy Lai, Từ tài Hậu, Chu vĩnh Khang đă t́m cách đảo chánh và nhiều lần ám sát hụt họ Tập.

Nay không những họ Giang, mà Hồ cẩm Đào, cũng là một cựu Tổng bí Thư, lại tỏ ra công khai chống họ Tập.

Sự khác biệt quan điểm về cải cách kinh tế giữa Tập cận B́nh và Lư khắc Cường chỉ là bề ngoài, bề trong là sự khác biệt về chính trị, phe phái. Các phe phái trong Đảng cộng sản Tàu đang đấu đá nhau quyết liệt.

Ai sẽ thắng ai ? Có lẽ không có người thắng, mà chỉ có người thua. V́ theo Đặng tiểu B́nh: “ Chế độ Cộng sản Tàu, chỉ có thể sụp đổ, qua sự chia rẽ từ ngay trong nội bộ Đảng cộng sản.”

Dù sao đây cũng chỉ là sự tiên đoán tương lai. Nó có tính cách chiều hướng. Đưa ra những chiều hướng để nh́n rơ hiện tại hơn là tính cách quả quyết, nhất định.(1)

 

                                              Paris ngày 18/08/2016

                                          Chu chi Nam và Vũ văn Lâm

(1)     Xin xem them những bài về Trung cộng và Tập cận B́nh, trên: http:// perso.orange. fr/chuchinam/