PHẢI CHĂNG NHỮNG GIÁ TRỊ TỰ DO, DÂN CHỦ,

NHÂN QUYỀN ĐĂ LỖI THỜI

 

Có những nhà trí thức mà chẳng trí tư nào, chẳng thức tỉnh một một chút ǵ, vẫn bịt tai, nhắm mắt làm ngơ trước trào lưu tiến hóa của nhân loại, quay mặt lại làm ngơ trước những đau khổ của đồng loại, và tệ hại hơn nữa, v́ quyền lợi cá nhân, v́ một số bổng lộc nhỏ bé, cố vắt tim, nặn óc t́m ra những luận điệu để bênh vực cho những chính quyền độc tài, chẳng hạn như họ đưa ra những lư luận, theo đó th́ Dân chủ, Nhân quyền đă lỗi thời.

   Vậy tự do, dân chủ, nhân quyền là ǵ ? Có phải những giá trị toàn cầu này đă lỗi thời hay không ?

 

   I ) Tự do, dân chủ, nhân quyền là gi ?

 

   Tự do là những quyền căn bản của con người, đi từ quyền tự do đi lại, tự do sinh sống, tự do ngôn luận, tự do mưu cầu hạnh phúc v.v.., đă được ghi trong bản Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân quyền, được Đại Hội Đồng Liên Hiếp Quốc chấp nhận vào ngày 10/12/1948. Bản tuyên ngôn này hiện nay đă được đại đa số những quốc gia dân chủ trên thế giới coi như ngọn đuốc soi đường cho chính ḿnh. Tự do chính là nhân quyền, có tính cách bẩm sinh và bất khả nhượng. Không ai trên đời này, dù là đông hay tây, là da vàng da đỏ hay da trắng, sinh ra lại muốn rằng những quyền tự do căn bản của ḿnh bị chà đạp. Ngay cả con chim kia, chúng ta nhốt nó vào lồng, dù chúng ta cho nó ăn cao lương mỹ vị, ở lồng vàng; nhưng nó vẫn muốn bay ra ngoài để có tự do; huống chi là con người. Dân chủ là một thể chế chính trị, trong đó những quyền tự do căn bản của con người được tôn trọng; trái với chế độ độc tài, một chế độ chà đạp nhân quyền.

 

   I I ) Tự do, dân chủ, nhân quyền không lỗi thời, mà là đang đi đúng với trào lưu tiến bộ của văn minh nhân loại  

 

   Có người cho rằng tư tưởng tự do, dân chủ nhân quyền hiện nay là lỗi thời. Điều nay hoàn toàn sai. Bằng chứng cụ thể là mới đây, Quốc Hội Âu châu đă biểu quyết dự luật với 497 phiếu thuận, 22 phiếu chống và 4 phiếu trắng, tố cáo chính quyền cộng sản Việt Nam vi phạm nhân quyền.

   Ông Elie wisiel, giải Nobel Ḥa b́nh, người đấu tranh không ngừng nghỉ cho nhân quyền và vẫn c̣n tiếp tục, có nói:

 

   “ Tôi thề sẽ không bao giờ im tiếng, nếu ở đâu và khi nào con người c̣n bị đau khổ và đọa đày. Chúng ta phải nhập cuộc ! Trung lập chỉ có lợi cho kẻ đàn áp. Im lặng là khuyến khích kẻ áp bức. Do đó chúng ta phải can thiệp. Khi đời sống con người c̣n bị đe dọa, phẩm giá con người c̣n bị chà đạp, các biên thùy quốc gia không c̣n quan trọng nữa. Nơi nào con người c̣n bị hành hạ v́ lư do tôn giáo, chính trị hay chủng tộc, nơi đó lập tức trở thành trung tâm của vũ trụ. Nếu chỉ c̣n một tù nhân lương tâm bị giam giữ, quyền tự do của chính chúng ta cũng bị đe dọa. Các nạn nhân này chỉ đ̣i hỏi một điều, là họ biết rằng họ không bị cô đơn, không bị quên lăng; rằng khi họ không c̣n quyền được nói; chúng ta sẽ nói thay họ. Và nếu tự do của họ tùy thuộc vào cuộc đáu tranh của chúng ta, th́ ngược lại quyền tự do của chúng ta cũng tùy thuộc vào chính số phận của họ.”

 

   Cách đây 40 năm, mục sư Martin Luther King, một trong những người đấu tranh tiêu biểu cho tự do, dân chủ, nhân quyền, đă từng tuyên bố:

   “ Tôi có một giấc mơ. Đó là một ngày nào đó con cháu của tôi không bị đánh giá, xét xử v́ mầu da, chủng tộc, mà v́ tư cách, đạo đức, tài cán của chính nó.”

   Với việc thắng cử của ông Obama, một phần nào ước mơ của mục sư King trở thành sự thật. Tuy nhiên tôi vẫn nghĩ cuộc đấu tranh cho nhân quyền không những vẫn tiếp tục ở Hoa Kỳ, mà vẫn tiếp tục ở nơi khác. (1)

   Chính v́ vậy mà cuộc đấu tranh cho tự do, dân chủ nhân quyền không những nó có tính chất toàn cầu, liên quan đến mọi người, mà nó c̣n hợp lư và hợp thời nhất; v́ nó đang đi đúng chiều hướng của văn minh nhân loại, đi đến một văn minh, mà trong đó : “ Con người không bị đe dọa bởi nghèo đói và những quyền căn bản của họ như quyền tự do tư tưởng, tự do ngôn luận được tôn trọng. Thế giới đó phải được coi là ước vọng cao cả của con người .” ( Lời Mở Đầu bản Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền ).

 

   Thật vậy, nhân loại đă trải qua 5 nền văn minh:

    Văn minh chẩy hái: Đây là nền văn minh đầu tiên của con người. Con người hái những trái cây và săn bắn quanh hang  của ḿnh để sống. Nhưng rồi từ từ cây trái và xúc vật cũng trở nên khan hiếm; con người phải đi xa để kiếm ăn; nó bước sang nền văn minh du mục. Và ngay dù nó đi xa để kiếm ăn xúc vật và cây trái cũng khó t́m; nó bắt buộc phải trồng trọt, nuôi dưỡng xúc vật để sinh sống. Nó bước sang nền văn minh định cư nông nghiệp. Người ta thấy những nền văn minh cổ phần nhiều đều phát xuất từ những đồng bằng các con sông lớn, như văn minh Ai Cập ở đồng bằng sông Nil; văn minh Ấn độ ở đồng bằng sông Grnge; v́ ở đây đất đai ph́ nhiêu, có nước để tưới cây và cho xúc vật uống. Với nền văn minh này, con người đă có thể thỏa măn những nhu cầu thiết yếu của ḿnh như ăn mặc, nhà ở v.v.. . Và mô h́nh tổ chức nhân xă ở thời kỳ này là mô h́nh quân chủ phong kiến. Một khi những nhu cầu thiết yếu đươc thỏa măn, con người nghĩ đến những nhu cầu xa xỉ, nên đă có việc trao đổi. Chẳng hạn khi con người có thể dệt vải nó mặc; nhưng nó muốn có loại vải đẹp hơn th́ nó trao đổi với người dệt lụa; có thể trồng bắp để ăn, nhưng khi muốn ăn gạo, th́ nó trao đổi với người trồng lúa. Con người bước sang nền văn minh thứ tư; đó là văn minh thương mại. Mô h́nh tổ chức xă hội chuyển từ độc tài quân chủ phong kiến, kinh tế làng xă, tự cung, tự cầu, qua tự do, dân chủ, kinh tế thị trường, tương thuộc. Trật tự xă hội biến từ “ Sĩ nông công thương” sang “ Thương công nông sĩ, theo kiểu một câu vè Việt Nam: “ Nhất sĩ nh́ nông, hết gạo chạy rông; nhất nông, nh́ sĩ.” Vai tṛ của người sĩ bớt quan trọng đi mà được thay thế bằng vai tṛ của người làm công nghiệp hay nhà buôn. Trong thời kỳ văn minh này, con người đă phát minh ra máy hơi nước, máy nổ, điện thoại, truyền h́ng, rồi máy điện toán. Con người không cần đi xa để trao đổi, mà có thể ngồi một chỗ để trao đổi. Máy điện tóan đă đi vào tất cả mọi khâu của tiến tŕnh sản xuất kinh tế, từ lúc góp vốn, qua lúc lập hăng xưởng, rồi sản xuất và tung hàng ra bán ở thị trường. Con người bước sang nền văn minh thứ năm ngày hôm nay, đó là văn minh tri thức điện toán.

   Thật vậy, con người đă ra khỏi 3 nền văn minh trước, từ trẩy hái, qua du mục, tới thương mại, bước vào cuộc cách mạng thứ nhất về kỹ nghệ bằng cách dùng máy hơi nước để khai thác tài nguyên thiên nhiên, tăng trưởng sản xuất kinh tế, từ đầu thế kỷ thứ 18 tới cuối thế kỷ thứ 19. Sang thế kỷ thứ 20 và vào giữa thế kỷ nàycon người dùng máy nổ để cách mạng hóa công nghiệp. Cuộc cách mạng thứ 3 là cuộc cách mạng hậu công nghiệp, với phát minh máy điện toán thô sơ, được dùng trong quân sự lúc ban đầu; sau đó được hoàn hảo, thu nhỏ, được dùng trong lănh vực kinh tế và ngay cả gia đ́nh, cá nhân, như chúng ta thấy ngày hôm nay.

   Ở thời kỳ văn minh tri thức điện toán hiện đại, sản xuất kinh tế chuyển từ sức mạnh bắp thịt, chân tay, ở 3 thời kỳ văn minh đầu, sang trí óc; yếu tố quyết định trong kinh tế không c̣n là nhân công đông, tài nguyên nhiều trong ḷng đất, mà chính là đầu óc con người, với nhiều phát minh sang kiến. Quốc gia nào có một đội ngũ chuyên viên với nhiều phát minh sáng kiến, quốc gia đó có sức mạnh kinh tế. Mô h́nh tổ chức nhân xă thích hợp với thời kỳ văn minh này chính là mô h́nh tự do, dân chủ và kinh tế thị trường; v́ chỉ có sống dưới một chế độ dân chủ, tôn trọng nhân quyền, con người mới dễ dàng trao đổi tư tưởng, những công tŕnh nghiên cứu, mới dễ dàng có những phát minh sáng kiến.

 

   V́ vậy tôn trọng dân chủ, nhân quyền không phải là lỗi thời, mà chính là hợp với đà tiến bộ của văn minh nhân loại. Cách đây 40 năm ông Luther King có một ước mơ. Ngày hôm nay ước mơ đó đă trở nên một phần nào sự thật. Những người đấu tranh cho dân chủ, nhân quyền Việt Nam, đừng nghĩ rằng công việc làm của ḿnh là hăo tưởng, như tuyên truyền cộng sản và một số trí thức cộng sản thường rêu rao. Ngược lại, hăy tin chắc rằng những ước mơ của ḿnh chắc chắn sẽ trở thành sự thật.   

 

                        Paris ngày 10/11/2008

 

                               Chu chi Nam

 

(1)          Xin xem: Chiến  thắng của Obama, chiến thắng của dân chủ và của những ước mơ, trên http://perso.orange.fr/chuchinam/