CÁCH MẠNG TỰ DO, DÂN CHỦ CHƯA XẨY RA TẠI TÀU VÀ

 

                           VIỆT NAM, LỖI TẠI AI

 

   Có người cho rằng cách mạng tự do, dân chủ, nhân quyền chưa xẩy ra tại Tàu và Việt Nam là lỗi tại dân trí thấp.

   Có phải thế không ?

 

   Thật ra quan niệm này không phải là hoàn toàn sai. Tuy nhiên, nó có tính cách quá tổng quát, vơ đũa cả nắm, đổ lỗi cho mọi người, để chạy tội cho một số người, nhất là giới lănh đạo và giai tầng sỹ phu, trí thức.

   Cách mạng tự do, dân chủ, nhân quyền chưa xẩy ra ở Tàu và Việt Nam lỗi chính là tại chế độ quân chủ phong kiến quá kéo dài, biến giai tầng sỹ phu trí thức thành những quan lại, công chức, chỉ có đầu óc học để có bằng cấp, phục vụ triều đ́nh, yên thân, ph́ gia, đầu óc trên đội, dưới đạp, sống xa rời dân, trọng cái học từ chương, không thực dụng, biến sĩ phu trí thức thành kẻ trên th́ đội triều đ́nh, đội chính quyền, dưới th́ đạp dân, làm cho nền văn minh Đông phương ; mặc dầu xuất hiện rất sớm, sau bị khựng lại, trở nên tụt hậu so với Tây phương.

 

   I ) Chế độ quân chủ phong kiến kéo dài quá lâu ở Tàu và Việt Nam, ngay cho tới ngày hôm nay, v́ chế độ cộng sản cũng chỉ là một chế độ quân chủ trá h́nh.

     1) Chế độ phong kiến quá kéo dài

Nếu chúng ta nh́n vào lịch sử thế giới, th́ chúng ta thấy văn minh đông phương, đặc biệt là văn minh Tàu, Ả rập xuất hiện rất sớm : phát minh ra địa bàn, thuốc súng, chữ viết, giấy, máy in v.v… ; rồi bị khựng lại. Nhiều người đặt câu hỏi tại sao ?

   - Có rất nhiều nguyên nhân, nhưng một trong những nguyên nhân chính : Đó là chế độ quân chủ độc tài phong kiến kéo dài quá lâu, cho tới ngày hôm nay, tại những nước Ả rập, c̣n tại Việt Nam và Trung cộng, th́ chế độ cộng sản cũng chỉ là một chế độ quân chủ độc tài phong kiến trá h́nh.

 

   Thật vậy, tại Tàu, có thể nói chế độ quân chủ phong kiến bắt đầu từ thế kỷ thứ 12 trước tây lịch, đúng ra là vào năm -1122. Chế độ này vẫn kéo dài cho tới ngày hôm nay ; mặc dầu nó đă trải qua nhiều thăng trầm, lúc đầu là chế độ quân chủ độc tài tản quyền, sau đó là chế độ tập quyền.

   Mô h́nh tổ chức nhân xă quân chủ độc tài là mô h́nh tương xứng với nền văn minh định cư nông nghiệp.

   Ở đây, trong khuôn khổ bài này, chúng ta không thể đi sâu vào lịch sử chính trị, văn hóa, văn minh Tàu. Nhưng người ta có thể nói và nhiều sử gia đều đồng ư rằng thời đại huy hoàng, có nhiều tư tưởng, trường phái nhất của Tàu là thời Xuân Thu-Chiến quốc, với Lăo Tử, Khổng Tử, Tôn Tử, Hàn Phi Tử v..v…Đây là thời cuối của thời quân chủ phong kiến tản quyền. Chính nhờ phong kiến tản quyển, nên có nhiều quốc gia ; và từ đó nước Tàu vào thời đó có tương đối tự do, một người bất đồng chính kiến hay bị trù dập bởi ông vua và triều đ́nh của nước ḿnh, có thể sang sống và phù trợ ông vua khác. Điển h́nh là Bách lư Hề, bỏ nước Ngu, sang pḥ trợ nước Tần và có thể nói là người có công chính đầu tiên trong việc làm hưng khởi nước Tần, rồi được tiếp nối bởi nhiều người khác sau này.

   Nếu nh́n về vấn đề văn minh, th́ người ta có thể nói thời Xuân thu-Chiến quốc là thời mà nước Tàu đă có những ư định chuyển từ thời văn minh định cư nông nghiệp với mô h́nh tổ chức nhân xă quân chủ sang thời kỳ văn minh thương mại qua 2 nước tiêu biểu là nước Tề với  Quản di Ngô ; nước Tần với Lă bất Vi.

   Nước Tề, thời Tề hoàn Công, đă biết dùng Quản Trọng, biết thu phục nhân tài, tu chỉnh việc vơ bị ; nhất là biết chú tâm đến việc thương mại để làm giàu quốc gia, theo đúng câu «  Phi thương bất phú », biết khai thác mỏ, lấy nước biển làm muối, đúc tiền để tiện việc buôn bán, trao đổi ; nên nước Tề đă trở nên hùng mạnh. Chỉ tiếc là sau khi Quản di Ngô chết, th́ những công việc của ông không được tiếp nối.

   Nước Tần có Lữ bất Vi, theo Đông Châu Liệt Quốc, mặc dầu là một quyển chuyện lịch sử, nhưng nó cũng dựa vào một phần lớn sử thật, th́ Lữ bất Vi, về nhà hỏi bố « Cày ruộng lợi gấp mấy?-Lợi gấp mười. Buôn châu ngọc lợi gấp mấy?-Lợi gấp trăm.Nếu giúp cho một người được lên làm vua, thống trị sơn hà, th́ lợi gấp mấy? -lợi muôn vàn ». Câu chuyện trên chứng tỏ Lữ bất Vi là người trọng thương, và đă làm tướng quốc lâu năm cho nước Tần. Nước Tần lớn mạnh được, đi chinh phục những nước khác, một phần cũng là nhờ Lữ bất Vi. Nhưng tinh thần trọng thương này của Lữ bất Vi, sau bị giai tầng quí tộc, tiêu biểu chính là Tần thủy Hoàng, hợp tác với giai tầng sĩ phu, tiêu biểu là Lư Tư, mặc dầu Lư Tư chủ trương phần Nho khanh thư, chôn học tṛ, đốt sách, nhưng là chôn những người theo Nho học và sách Nho ; nhưng Lư Tư tiêu biểu cho giai tầng sĩ phu theo trường phái pháp gia, cũng là sĩ phu vậy. Đó chính là một trong những lư do chính làm cho Lữ bất Vi mất chức Thủ tướng của nước Tần lúc bấy giờ.

   Sau khi Tần thủy Hoàng thống nhất, nước Tàu bước từ thời quân chủ phong kiến tản quyền, sang quân chủ phong kiến tập quyền. Quân chủ phong kiến tản quyền ; mặc dầu có nhiều quốc gia, có đôi lúc chiến tranh giữa nước này với nước khác ; nhưng lại có tương đối tự do nhất là đối với giai tầng sỹ phu, nếu bị trù dập ở nước này, th́ c̣n có thể sang lánh thân và phù trợ nước khác, điển h́nh là Ngũ tử Tư, bị trù dập ở nước Sở, sau sang nước Ngô, và đă giúp vua Ngô hạp Lư đánh nước Sở, trả thù cho ḿnh. Quân chủ tập quyền là một thứ quân chủ độc tài cực quyền ; nó khởi sự bằng Tần thủy Hoàng và được tăng cường bởi nhà Hán.

   Ông vua nhà Hán làm tăng cường thứ quân chủ này, đă biến giai tầng sỹ phu trí thức thành những người quan lại, có đầu óc trên th́ phục vụ triều đ́nh, dưới th́ đạp dân, chính là Hán Vũ Đế ( 140- 83

trướcTây Lịch).

   Thật vậy Hán Vũ Đế đă họp 50 người bác sỹ, đứng đầu là Đổng trọng Thư, được coi như 50 người sỹ phu bác học lúc bấy giờ tại triều đ́nh, bàn về đường hướng triết học của xă hội, rơ hơn là bàn về «  Danh thực », Nhân Nghĩa « , « Nghĩa và lợỉ « , và bàn về trật tự : «  Sĩ nông công thương », nên tiếp tục trật tự này hay nên thay đổi, cho thương vai tṛ quan trọng. Quyết định quan trọng là vẫn giữ trật tự xă hội cũ.  Chính Đổng trọng Thư viết về «  Nghĩa và Lợỉ » : «  Trời sinh ra người đă phú cho cái tính, tuy chưa là thiện nhưng đă có cái mối ưa điều nghĩa. Ông nói cái tính của người ta sao chẳng ưa điều nghĩa, song không làm được điều nghĩa là tại cái lợi làm hỏng đi vậy. Cho nên quân tử suốt ngày không nói đến điều lợi. » ( Theo Thanh Ngữ- Điển Tích của Trịnh văn Thanh, trang 312). Từ đó, có quyết định là lập những nhà học cả hàng ngàn dăy, qui tụ sỹ tử ở mọi nơi về học, với mục đích là tạo ra những quan lại chỉ biết chú trọng từ chương xa lià thực dụng, có đầu óc trên đội, dưới đạp, để trung thành và tận tụy với triều đ́nh. Chỉ cần 3 đời sau, đến đời vua Hán Thành đế, số bác sỹ từ 50 đă lên tới 3 000. Tuy nhiên cái học của Tàu đă trở nên cái học từ chương là từ đó. Sỹ tử không được «  Phạm húy, đó là đội triều đ́nh ; nhưng nếu không phạm húy và đậu th́ được làm quan, vinh thần, ph́ gia, coi thường dân. Nên Việt Nam ta có câu : «  Chưa đỗ ông nghè đă đe hàng tổng. »

   Cái học từ chương, thiếu thực dụng, chỉ v́ bằng cấp để ra làm quan ở bên Tàu và ngay ở Việt Nam c̣n kéo dài cho tới ngày hôm nay với chế độ cộng sản ; mặc dầu ở bên Tàu có những người đă phản đối, tiêu biểu là Vương Dương Minh, ( 1472-1528), đời nhà Minh ( 1368-1628), ở Việt Nam có Chu văn An, đời nhà Trần  (1225-1400).

 

2)     Chế độ cộng sản chỉ là chế độ quân chủ phong kiến trá h́nh

 

Không cần đi vào chi tiết (1), chúng ta chỉ cần nh́n những chế độ cộng sản c̣n xót lại, với cha quyền con nối ở Bắc Hàn, anh truyền em nối ở Cu Ba, c̣n ở Việt Nam và Trung Cộng, th́ chúng ta chỉ nh́n vào danh sách những ông trong Trung ương đảng và Bộ Chính trị, chúng ta thấy đều là con ông cháu cha. Quan niệm tôn thờ lănh tụ, tôn thờ  đảng, « Đảng và lănh tụ  không bao giờ lầm » cũng chỉ là quan niệm «  Vua là thiên tử « , được nối dài.

   Giới trí thức và báo chí Tây phương đă gọi những lănh tụ cộng sản Trung Cộng, bắt đầu bằng Mao trạch Đông là «  Hoàng đế đỏ « , chỉ ba chữ này đă nói lên đầy đủ tính chất quân chủ phong kiến của chế độ cộng sản.

 

   I I ) Giai tầng sỹ phu trí thức không làm tṛn trách vụ của ḿnh, quá hèn nhát và ích kỷ.

 

   Không ai chối căi là văn minh Đông phương phát triển rất sớm ; nhưng bị khựng lại, v́ nhiều lư do, trong đó có 2 lư do chính : đó là chế độ quân chủ kéo dài quá lâu, đă là lực ḱm hăm sức bật của người dân ; giai tầng sĩ phu trí thức đă tự hủ hóa, biến ḿnh thành một người công chức, chỉ biết phục vụ triều đ́nh. Gần đây ông Tiền kỳ Minh, con ông Tiền kỳ Thâm, cựu Phó Thủ tướng kiêm ngoại trưởng Trung Cộng, ông Minh trong thời gian du học ở Hoa Kỳ, có viết quyển sách Mặt trời chiếu nhiều ở Đông phương hay ở Tây phương ; theo ông sự kiện mặt trời chiếu nhiều ở Đông phương hay Tây phương không quan trọng ; mà chính là những chế độ quân chủ kéo dài quá lâu ở Đông phương, tự cho ḿnh là nắm giữ chân lư, thêm vào đó lại có chính sách trù dập những nhà trí thức , kiểu Mao trạch Đông tuyên bố : «  Trí thức không bằng cục phân « , làm cho văn minh Đông phương khựng lại.

   Nếu chúng quan niệm như một số nhà kinh tế, nhân chủng và sử học, theo đó nhân loại trải qua năm nền văn minh : văn minh trẩy hái lúc ban đầu ; sau đó là văn minh du mục, con người phải đi xa để kiếm ăn ; nhưng dù đi xa, cây quả, thú vật để săn bắn cũng khan hiếm ; con người bắt buộc trồng trọt, và nuôi xúc vật ; con người bước sang nền văn minh định cư nông nghiệp. Với nền văn minh này, con người đă thỏa măn được những nhu cầu thiết yếu của ḿnh ; và một khi những nhu cầu này được thỏa măn, con người nghĩ đến nhu cầu xa xỉ, nó bắt đầu trao đổi, như khi nó dệt vải được để mặc ; nhưng nó thích mặc lụa, th́ nó trao đổi với người dệt lụa. Con đường Tơ lụa nối liền Đông Tây là vậy. Con người bước sang nền văn minh thứ tư, đó là nền văn minh thương mại. Với nền văn minh này, con người đă phát minh ra máy hơi nước, máy nổ, điện, điện thoại, máy điện toán. Với điện thoại, máy điện toán, con người không cần phải đi xa để trao đổi, nó bước sang nền văn minh thứ năm ngày hôm nay là nền văn minh tri thức điện toán.

 

   Đông phương, trong đó có Tàu và Việt Nam, cũng như những nước Ả Rập, đă văn minh rất sớm. Chúng ta nên nhớ chữ La tinh, với mẫu chữ a, b, c mà người Tây phương đang dùng là phát minh của người Ả rập, ngay cả toán học, algèbre, số Pi là do họ phát minh. Nhưng văn minh Đông phương bị khựng lại là v́ chế độ quân chủ độc tài kéo dài quá lâu ; là v́ giai tầng sĩ phu trí thức không đóng đúng được vai tṛ của ḿnh, thay v́ phục vụ dân, th́ chỉ phục vụ gia đ́nh, bản thân và triều đ́nh, chính quyền. Đây là điều mà giới trí thức và giới lănh đạo đương thời Đông phương nên ư thức rơ.

   Ngày nào c̣n chế độ quân chủ độc tài dưới h́nh thức nào chăng nữa ; ngày nào mà giới trí thức chỉ biết phục vụ quan quyền, như 700 tờ báo và 200 đài phát thanh ở Việt Nam ; ngày nào cuộc cách mạng dân chủ, nhân quyền chưa xẩy ra ; ngày đó Đông phương nói chung, Việt Nam nói riêng, c̣n chậm tiến, chưa thể nào theo kịp Tây phương .

 

                                Paris ngày 16/01/2009

 

                                       Chu chi Nam

 

 

(1)            Xin Quí Vị xem thêm : Chế độ cộng sản, đống tro tàn của chế độ quân chủ phong kiến, trên : http://perso.orange.fr/chuchinam/