CHÍNH TRỊ LÀ G̀, THÁI ĐỘ CHÍNH TRỊ VÀ

                       LÀM CHÍNH TRỊ KHÁC NHAU Ở CHỖ NÀO ?

 

   Cách đây gần 2400 năm, nhà triết học Hy lạp Aristote ( 384-322 trước Tây lịch) đă nói : «  Con người là một con vật chính trị. » Để đối phó hữu hiệu với thiên nhiên, với thú rừng,con người đă tự qui tụ lại,sống hợp đoàn, và để cho cuộc sống hợp đoàn mỗi ngày một tốt đẹp hơn; con người cần phải ứng xử với nhau mỗi ngày một tốt đẹp, có văn hóa, văn minh hơn; và đồng thời tạo ra những luật lệ, cơ chế để cho những quyền căn bản của con người mỗi ngày một bảo đảm hơn ; đó là chính trị.

   Theo như Lời mở đầu của Bản Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân quyền :

«  Xét rằng sự xao nhăng và trà đạp những quyền căn bản của con người là những hành động man dại, đi ngược lại lương tâm và lương tri của nhân loại ; và một thế giới mà trong đó, mọi người đều có quyền tự do ngôn luận, tự do tư tưởng, không bị đe dọa bởi nghèo đói, thế giới đó phải được coi như ước vọng cao cả của nhân loại. »

«  Xét rằng quả là một điều cần thiết để những quyền tự do căn bản của con người phải được bảo đảm bởi một nhà nước pháp quyền, để con người không bị áP bức, bóc lột ; trong trường hợp ngược lại, th́ con người có quyền nổi lên chống lại độc tài, áp bức và bóc lột. »

   Cách hành xử đúng, những luật lệ, những cơ chế giúp cho đời sống con người thăng tiến về cả 2 phương diện vật chất và tinh thần, tất cả những việc đó đều liên quan đến chính trị. V́ vậy nên Aristote mớI nói con người là con vật chính trị.

   Cũng có người cho rằng ở những xă hội nguyên thủy, không có chính trị, v́ ở những xă hội này, không có những h́nh thức chính quyền, tổ chức nhân xă như chúng ta thấy ngày hôm nay. Nhưng nếu chúng ta hiểu chính trị là h́nh thức ứng xử tốt đẹp giữa con người và con người, th́ ngay dù dưới bất cứ một xă hội nào, bắt đầu bằng xă hội 2 người là gia đ́nh lúc ban đầu, th́ cũng đă có chính trị.

   Chính trị, theo ngữ học gồm 2 chữ : chính và trị. Chính có nghĩa là ngay thẳng. Trị là cai trị. Chính trị là cai trị một cách ngay thẳng. Nhưng chính, ngay thẳng ở đây theo nghĩa bóng c̣n có nghĩa là cái ǵ đạo đức, tốt đẹp, nhân đạo, liên quan đế Chân, Thiện, Mỹ. Chân là sự thật, ḷng yêu sự thật, tính tôn trọng sự thật, trái lại với gian xảo, ăn gian nói dối, nói láo và tuyên truyền, như bản tính của người cộng sản, mà chính ông Gorbatchev, cựu Tổng Bí Thư Đảng Cộng sản Liên Sô đă từng tuyên bó : «  Cộng sản chỉ biết tuyên truyền và nói láo. » Thiện là tốt, là ḷng thương người, giúp đỡ người, là lương tâm, lương tri, trái lại cái ǵ là ác ôn, côn đồ, vô lương tâm, vô lương tri. Mỹ là cái đẹp, cái được con người từ xưa tới nay thich và kính trọng, trái lại với cái ǵ xấu, mọi người chán ghét, chê cười, phỉ nhổ.

V́ vậy, nguyên nghĩa ban đầu chính trị có nghĩa là cách cai trị với mục đích là trọng sự thật, thực hiện điều thiện và quảng bá điều mỹ, nói một cách khác đi là làm sao để đời sống của ngựi bị trị mỗi ngày một tốt đẹp hơn, về vật chất cũng như tinh thần ; về vật chất th́ người dân , tối thiểu, khi đói có cơm ăn, khi rét có áo mặc, khi bệnh có thuốc uống; về tinh thần, th́ những giá trị tinh thần mỗi ngày một được nâng cao, những quyền căn bản của con người được tôn trọng, để đời sống con người mỗi ngày một có văn hóa, văn minh, trái ngược với đời sống man dai, cầm thú, đời sống của người cộng sản, như lời bà Dương thu Hương đă nói : » Tôi ở trong một đoàn quân chiến thắng ; nhưng tôi phải đau ḷng mà nói lên rằng kẻ chiến thắng chính là kẻ man dại ; và ngược lại kẻ chiến bại chính là kẻ văn minh ». Cũng như nhà thơ Vũ hoàng Chương đă than :

             «  Từ độ người về, hỡi loài man dại !

                 Dẫu vô tri, sỏi đá cũng buồn đau.

                 Tiếng thở dài vang tận đáy sông xâu,

                 Màu đỏ oan cừu hành hung phó chợ. »

 

Chính trị theo nguyên nghĩa lúc đầu là con đường vương đạo, trái với bá đạo. Đó là quan niệm của những bậc hiền triết từ Đông sang Tây. Chính trị là con đường đại đạo, con đường dưa đến cái học lớn, như đức Khổng Tử, gốc người nước Tống, hiện là tỉnh Hà Nam bên Tàu, vào thế kỷ thứ V trước tây nguyên, khi ngài nói : «  Đại học chi đạo tại minh minh đức, tại tân dân, tại chỉ ư chí thiện » ( Con đường dại học, đó là làm sáng cái đức sáng, làm mới người dân, ngừng lại chỗ tốùt cao nhất. » Đó cũng là quan niệm về tám cái chính ( Bát Chính), của đức Phật, chính ở đây cũng có nghĩa là ngay, thẳng như trong chữ chính trị. Bát chính đó là : 1) Chính định là định cái chỗ ḿnh hiện hữu, có mặt một cách đúng ; 2) Chính kiến là nh́n đúng : 3) Chính niệm  là quan niệm đúng ; 4) Chính tư duy là suy nghĩ đúng ; 5) Chính ngôn là nói đúng ; 6) Chính nghiệp là hành động đúng ; 7) Chính tín là tin tưởng đúng ; 8) Chính mạng là số mạng đúng.

Theo Mạnh Tử ( 372-289 trước Tây Lịch), th́ chính trị đó là đặt quyền lợi của dân lên trên hết, khi ngài nói : «  Dân vi quí, xă tắc thứ chi, quân vi khinh » có nghĩa là dân quí nhất, sau đó mới tới luật pháp và cuối cùng mới tới quan quyền.

Ở Việt Nam ta, đức Trần hưng Đạo, được ngừơi dân tự động coi như thánh nhân, chứ không phải bị bắt buộc như đối với Hồ chí Minh, ngày sinh của ngài không rơ, nhưng ngài chết vào ngày 3/9/1300. Trước khi chết ngài nói đến chính trị, con đường vương đạo, với vua Anh Tôn : «  Khoan sức dân để làm kế xâu rễ, bền gốc, đó là cách giữ nước hay hơn cả ! » ( Xin xem thêm bài Con Người Thánh Nhân Thương Dân yêu nước Tần hưng Đạo và con người gian manh quỉ quyệt, buôn dân, bán nước Hồ chí Minh của tác giả trên www.conong.com <http://www.conong.com> hay www.danchu.net <http://www.danchu.net> với bút hiệu Trực ngôn hay Chu chi Nam).

Nguyễn Trăi ( 1380-1442), quê ở huyện Thường Tính, tỉnh Hà Đông, cách chúng ta cả sáu bảy trăm năm cũng quan niệm chính trị là vương đạo, trái với bá đạo, khi ngài nói : «  Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân, quân điếu phạt chỉ v́ khử bạo .... Đem nhân nghĩ để thắng hung tàn. Đem chí nhân để thay cường bạo » ( B́nh Ngô Đại Cáo).

 

Ở Tây phương chữ chính trị ( Politique ) được định nghĩa là một khoa học hay một nghệ thuật trị quốc hoặc một thái độ, một quyết định đúng đắn nhất ( La politique : science ou art de gouverner un Etat, qui montre une prudence calculée) ( Larouuse) Cũng như nhà triết học Proudhon định nghĩa chính trị là khoa học của tự do ( la politique est la science de la liberté), có nghĩa là nghệ thuật cai trị dân dân chủ nhất, coi trọng tự do của người dân nhất.

Nhưng về sau này, người ta hiểu sai chữ chính trị, thay v́ hiều nghĩa chính trị là chính đạo, vương đạo, th́ họ hiểu chính trị là tà đạo, bá đạo, làm chính trị là có quyền dùng mọi phương tiện, thủ thuật, ngay dù vô luân lư, vô đạo đức, cướp của giết người, miễn là đạt được mục đích của ḿnh. Trường phái này dâuợc tăng cường với sự xuất hiện của 2 chế độ độc tài toàn trị cộng sản và phát xít vào thế kỷ 20. Staline đă từng đi ăn cướp để nuôi đảng. Trường Đông Phương ở bên Nga mà Hồ chí Minh và Lưu thiếu Kỳ và nhiều người lănh tụ các nước cộng sản thế giới xuất thân là một trường dạy nói dối, đấu tranh bất hợp pháp, lén lút, khủng bố, cướp của, giết người, đó là phần học chính.

Cách làm chính trị của người cộng sản khác hẳn với quan niệm người xưa, đó là dùng bất cứ phương tiện nào để cướp chính quyền ; và một khi có chính quyền rồi, th́ dùng bất cứ phương tiện nào, dù là chem giết, tù đày, để giữ chính quyền.

Theo người xưa, như theo Aristote ( 384-322 trước Tây lịch), cắt nghĩa trong quyển Chính Trị ( La Politique) : «  Nguyên tắc căn bản của một chính quyền dân chủ đó là tự do, mà một trong những chỉ dấu của tự do, đó là người công dân có thể lúc là người bị trị, lúc là người cai trị, một chỉ dấu khác của tự do, đó là người dân có thể sống đời sống mà họ mong muốn. »

 

Đó là định nghĩa chính trị theo trường phái chính đạo hay tà đạo. Và từ đó chúng ta cũng có thể định nghĩa thái độ chính trị theo 2 trường phái này. Nếu theo chính đạo, th́ thái độ chính trị là thái độ lựa chọn dứt khoát Chiên, Thiện , My,ơ chống lại thái độ lựa chọn cái dối trá, xảo quyệ, ác ôn, côn đồ, xấu xa, và cũng chống lại  thái độ không lựa chọn, lừng khừng của trường phái tà trị. Thái độ này rất cần thiết cho mọi người, mọi công dân tốt, v́ chỈ có thái độ chính trị tốt, th́ con người và xă hội mới trở nên tốt.

Làm chính trị là một cái nghề như nghề bác sĩn kỹ sư. Đó là nghề của ông bộ trưởng, nghị sĩ, tổng thống, thủ tướng, nếu ở trong một nước dân chủ, th́ là do dân bầu ra, và họ có nhiệm vụ và bổn phận phải  áp dụng, thực hiện đường lối chánh đạo, có nghĩa là lo phúc lợi cho dân, nếu không dân có quyền truất phế hay không bầu vào nhiệm kỳ tới.

Người dân cần phải có thái độ chính trị, có nghĩa là thái độ phân biệt phải trái, thiện ác, tốt xấu, trắng đen, nhưng người dân không cần phải làm chính trị. Hiện nay bạo quyền cộng sản Việt Nam cố t́nh lẫn lộn thái độ chính trị và làm chính trị để vu khống những vị lănh tụ tôn giáo. Những vị lănh tụ tôn giáo, trước khi là tôn giáo họ cũng là người, người Việt Nam, hơn thế nữa là tôn giáo, là lănh tụ, họ cần phải và có nhiệm vụ nói lên điều thiện, tố cáo điều ác, cổ vơ diều chân, cái đẹp, kết án giả dối, chỉ trích cái xấu. Một số trí thức cộng sản Việt Nam, hoặc ngu độn chưa hiểu tói nơi tới chốn, hoặc hiểu, nhưng hèn hạ, cố t́nh bênh vực bạo quyền, hô hào phân biệt thần quyền và thế quyền, bảo rằng những vị lănh tụ tôn giáo Việt Nam như Ḥa thượng Huyền quang, Quảng Độ, linh mục Nguyễn văn Lư và nhiều Vị khác nữa là làm chính trị. Không, quí Vị đó không làm chính trị, mà chỉ có thái độ chính trị, thái độ về thiện và ác, về chân và giả, về một chính quyền độc đoán độc tài, buôn dân bán nước, làm khổ dân Việt.

 

   Chúng ta đă hiểu chính trị theo quan niệm của trường phái vương đạo hay bá đạo. Nhưng làm thế nào để chính trị được hiểu và áp dụng như vương đạo ?

       Không c̣n cách nào hơn là thực hiện dân chủ. Với dân chủ có sự phân biệt quyền hành rơ ràng, để tránh sự lạm dụng quyền hành của những kẻ độc tài. Thêm vào đó, với dân chủ, người dân có thể kiểm soát, bầu ra hay truất phế những người làm chính trị, mỗi khi có những cuộc bầu cử qua lá phiếu của ḿnh. Nói như Churchill : » Dân chủ không phải là chế độ tốt đẹp nhất ; nhưng là chế độ tránh được nhiều cái xấu nhất »

 

                                    

                                                  Paris ngày 24/09/04  

                                        

                                             Trực Ngôn Chu chi Nam